AC127 : https://ac127.wordpress.com/

คุณยุ้ย – อัมพิกา (หาญพานิช) ศิริสุวัฒน์

ตุ๊บปอง ตุ๊บปอง — เทคนิคการเล่านิทาน

คุณเกศฎา สุขเสน ถาม”ตุ๊บปอง”ว่า.. มีเทคนิคอย่างไรจึงจะเล่านิทานได้สนุก
จริง ๆ แล้วที่ไปเจื้อยแจ้วพูดตามที่ต่าง ๆ ล้วนแต่ได้รับแนวและการปฏิบัติจากสิ่งที่แม่ทำให้เห็น เป็นให้ดูทั้งนั้น
เทคนิคเล่านิทานให้สนุกของแม่ คือ..แม่มีการเตรียมตัวที่ดี ที่เป๊ะ 

แม่ว่า..
การเลี้ยงลูกไม่ใช่เรื่องเล่น ๆ
ดังนั้นเมื่อพ่อแม่จะทำอะไรกับลูก จึงต้องเตรียมตัวเตรียมใจให้พร้อม การอ่านหนังสือก็เช่นกัน อย่าคิดว่าเป็นเรื่องเล็ก ๆ เรื่องเล่น ๆ นะ เมื่อไรก็ตามที่หยิบหนังสือมาอ่านให้ลูกฟัง เมื่อนั้นพ่อแม่ต้องเตรียมความพร้อมอย่างดีเพื่อทำให้ช่วงเวลาในการอ่านหนังสือ เป็นช่วงเวลาที่พ่อแม่ลูกมีความสุขร่วมกันในโลกของหนังสืออย่างแท้จริง

เทคนิคในการอ่านหนังให้สนุกของแม่อาจจะดูพื้น ๆ คือ การเตรียมตัวเองให้พร้อม..เท่านั้น
แต่ไอ้ที่ว่าพื้น ๆ นั้น ก็ต้องหมั่นฝึกฝนให้ได้ ให้ดีนะ อย่าทำ ๆ หยุด ๆ ลักปิดลักเปิดทำบ้าง ไม่ทำบ้าง อย่างนั้นลูกไม่สนุกแน่
เทคนิคของแม่ที่ว่า คือ..
1. เตรียมอารมณ์
2. เตรียมเวลา
3. เตรียมความรู้
4. เตรียมสุ้มเสียง
5. เตรียมท่าทาง
6. เตรียมสายตา

ไม่ยากหรอก..ลองดูนะ มาร่ายไปทีละข้อละกัน

1.เตรียมอารมณ์
พ่อแม่ต้องหมั่นตรวจสอบอารมณ์ตัวเองเสมอ ๆ ว่าอารมณ์ดีหรือไม่ เพราะการใช้เวลากับลูกนั้น ไม่ว่าจะทำอะไรกับลูกก็ตาม พ่อแม่ต้องผ่อนคลาย จะได้เล่น ได้เล่านิทาน อ่านหนังสือ หรือทำอะไร ๆ กับลูกได้อย่างปลอดโปร่ง โล่งสบาย

แม่ว่า..
เป็นพ่อคนแม่คนนี้ต้องมีความพร้อมสำหรับลูกในทุกเรื่อง และทุกเวลา ยิ่งถ้าลูกยังเล็กก็ยิ่งต้องใส่ใจให้ความละเอียดลออมากยิ่งขึ้น โดยเฉพาะเรื่องอารมณ์และความรู้สึกของลูก เพราะลูกยังช่วยเหลือตัวเองไม่ได้ ยังต้องพึ่งพ่อดึ่งแม่อยู่

ดังนั้น ..
ถ้าต้องลงมือทำอะไรกับลูกก็ตาม ต้องทำด้วยความตั้งใจ มิใช่แสแสร้งเพียงเพราะเป็นหน้าที่ เรื่องนี้อย่าประมาทเชียวนะ ไม่ว่าลูกจะตัวน้อยแค่ไหนก็สามารถรับรู้ถึงอารมณ์และความรู้สึกต่าง ๆ ของพ่อแม่ได้ เรื่องอย่างนี้ .. หลอกลูกไม่ได้หรอก เพราะแววตา ท่าทาง และน้ำเสียงของพ่อแม่นั้น ลูกรับรู้ได้เป็นอย่างดี

2. เตรียมเวลา

เวลาเป็นสิ่งมีค่าสำหรับครอบครัวทุกครอบครัว

แม่ว่า..
นับแต่มีลูก พ่อแม่ควรจัดสรรเวลา จัดตารางชีวิตให้ลงตัว เพื่อจะได้มีเวลาอยู่กันประสาพ่อแม่ลูกอย่างมีคุณภาพ พ่อกับแม่ต้องตกลงกันให้ลงตัวว่าเวลาใดเป็นเวลาของพ่อกับลูก เวลาไหนเป็นเวลาของแม่กับลูก และเวลาใดเป็นเวลาของพ่อแม่ลูก สำคัญที่สุดคือ ทั้งพ่อและแม่ต้องมีวินัยในการปฏิบัติตามตารางชีวิตที่วาดวางไว้

สำหรับการอ่านหนังสือให้ลูกฟังนั้น พ่อแม่ต้องจัดสรรเวลาให้ได้..ให้เพียงพอ
ถ้ามีเวลาน้อย ก็จงหานิทานหรือหนังสือที่มีเรื่องราวสั้น ๆ แล้วอ่านให้จบ ..ยาวไม่ได้เพราะเวลาไม่พอ แต่ถึงแม้จะสั้น ก็ต้องให้เวลาในการตอบคำถามลูกด้วยนะ จะมาอ่านแล้วจบปุ๊บปั๊บแบบห้วน ๆ ไม่ได้

แม่บอกว่า..
ที่ลูกติดปากพูดว่า “เอาไว้ก่อน พรุ่งนี้ค่อยมาทำต่อ” นี่น่ะ เป็นผลพวงมาจากการที่พ่อแม่ทำอะไร แล้วมักผัดวันประกันพรุ่ง
อย่างอ่านหนังสือนี่ก็เหมือนกั อ่านไปได้ครึ่งเรื่อง ค่อนเรื่อง แล้วบอกว่า “วันนี้พอเนาะ เอาไว้ก่อน พรุ่งนี้ค่อยมาอ่านต่อ”
พ่อทำ แม่ทำ ลูกก็เลยทำ..พากันผัดวันประกันพรุ่งทั้งบ้าน

3.  เตรียมความรู้

แม่ว่า..
การเลี้ยงลูกในปัจจุบันนี้ ความรักอย่างเดียวไม่พอ พ่อแม่ต้องมีความรู้ในการเลี้ยงดูลูกบ้าง

การค้นหาองค์ความรู้ มีมากมายหลายช่องทาง เริ่มแต่ศึกษาหาความรู้จากชีวิตรอบตัว อย่างปู่ย่าตายาย ญาติพี่น้อง คนในครัวเรือน แล้วค่อยก้าวข้ามไปนอกรั้วบ้าน อย่างเพื่อนบ้าน หนังสือ วิทยุ โทรทัศน์หรือที่ทันสมัยในยุคนี้คืออินเตอร์เน็ท

พ่อแม่ต้องรู้นะว่า..
ลูกน้อยวัยนี้ต้องดูแลอย่างไร มีพัฒนาการอย่างไร ต้องเสริมต้องสร้าง ต้องปรับพฤติกรรมอย่างไร นิทานเรื่องใดที่สนุกหนังสือเล่มใดจะดึงดูดใจเพลงใดที่จะทำให้ลูกน้อยสนใจและเคลื่อนไหวตามอย่างมีความสุข
ต้องเรียนรู้ เพื่อจะได้เตรียมไว้ใช้กับลูก

เพราะเวลาอ่านหนังสือ..ลูกนี่แหละ คือ ต้นทางของคำถาม
ถามได้ถามดี ถามไม่หยุดไม่หย่อน ไม่รู้เอาคำถามมาจากไหนมากมายนัก
แม่..ทำไมพระอาทิตย์ขึ้นกลางวันล่ะ
พ่อ..ทำไมเหมี่ยวเมี้ยวไม่อยากเหมียวล่ะ
แม่..ทำไมแม่นกต้องกกลูกด้วยล่ะ
พ่อ..ทำไมแม่นกต้องดุเหมี่ยวเมี้ยวด้วยล่ะ
แม่..แม่..แม่.. พ่อ..พ่อ..พ่อ..นั่น โน่น นี่ ไม่มีหยุด
กว่าจะอ่านจบเรื่องนึงนี่ อาจเจอคำถามเข้าไปร้อยข้อ พันความ
ถ้าไม่มีคำตอบให้ลูก..อาจตายคาหนังสือได้
อย่างที่แม่ว่าไง..พ่อแม่ต้องรอบรู้..ต้องมีความรู้

4.  เตรียมสุ้มเสียง
การที่จะอ่านหนังสือให้ลูกน้อยฟัง
เมื่อเตรียมตัวเตรียมใจแล้ว ยังต้องเตรียมเสียง เพื่อสื่อเนื้อหาจากหนังสืออย่างมีความหมายด้วยน้ำเสียงที่แสดงถึงอารมณ์คล้อยตามเนื้อเรื่องและภาพที่ลูกน้อยจะได้เห็นและได้ยิน

พ่อแม่ต้องออกเสียงให้ชัดเจนไปพร้อม ๆ กับการทำสุ้มทำเสียงให้มีลีลา เสียงเล็ก เสียงน้อย เสียงสูงเสียงต่ำ เสียงหนักเสียงเบา เสียงขึงขัง เสียงแผ่วกระซิบ ให้ลูกเกิดอารมณ์ร่วมคล้อยตามให้ได้
แต่ก็ไม่ต้องกังวลใจใดๆ หรอกนะ
เชื่อเถอะว่า น้ำเสียงธรรมดา ๆ ของพ่อแม่นี่แหล่ะคือ เสียงที่ดีที่สุด ที่ลูกน้อยอยากฟัง และฟังได้อย่างสนุกสนาน

แม้จะผ่านมา 52 ปีแล้ว..
“ตุ๊บปอง” ยังจำเสียงที่อ่อนโยนของแม่ได้อยู่ไม่รู้หาย
น้ำเสี่ยงที่แม่เล่านิทาน อ่านหนังสือ หรือร้องเพลง ท่วงทำนองและจังหวะในการอ่าน เล่าและร้องที่นุ่มนวลนั้น คือเสียงแห่งความรัก เสียงแห่งความเมตตา อาทร และผูกพัน เป็นเสียงที่ไพเราะจับจิตจับใจ…ไพเราะยิ่งกว่านักร้องดัง ๆ คนใด ๆ ในโลกนี้ เพราะสามารถสื่อไปถึงจิตวิญญาณของลูกได้จริง ๆ

เสียงและท่วงทำนองแห่งรักอย่างนี้เป็นเสียงที่บ่มสอนให้ลูกทำแต่เรื่องดี ๆ และทำเรื่องยาก ๆ ให้กลายเป็นเรื่องง่าย
เสียงการอ่านหนังสือของแม่นอกจากจะทำให้ลูกอารมณ์ดีแล้ว ภาษาสวย ๆ จากหนังสือที่เรียง
ถ้อยร้อยคำตามลีลาอย่างไพเราะ ทำให้ลูกรุ่มรวยภาษาดี ๆ และมีไว้ใช้ในชีวิตอย่างหลากหลาย

5.  เตรียมท่าทาง
แม่บอกว่า..
ถ้าจะให้การอ่านหนังสือครึกครื้นยิ่งขึ้น
พ่อแม่ต้องเตรียมท่าทางที่เหมาะสมตามบุคลิกตัวละครตามเนื้อเรื่องในหนังสือเล่มที่จะอ่าน
ดังนั้น
ขณะที่อ่านหนังสือให้ลูกฟัง ถ้าพ่อแม่สามารถใช้มือไม้ แข้งขา หูตา หน้าหัว เป็นส่วนประกอบสำคัญในการเล่าให้สัมพันธ์กับเนื้อเรื่องได้ละก็..เยี่ยมไปเลย

โชคดีที่พ่อเป็นคนสนุกสนาน    เมื่อตอนที่พ่อยังอยู่..
แม่เลือกที่จะเล่าหรืออ่านอย่างเดียว มีลีลาประกอบไม่มาก แต่พ่อเป็นประเภทตลกทุ่มทุนสร้าง จึงร้องเล่นเต้นไปตามเรื่องตามราว..ไม่ยั้ง  อย่างเช่น เมื่อแม่เล่าเรื่องดาวลูกไก่ พ่อจะร้องกุ๊ก..ก๊ก เจี๊ยบ..เจี๊ยบเป็นลูกไก่ทั้ง 7 หรือไม่ก็ตีปีกพั่บ ๆ เป็นแม่ไก่
หรือเข้ามาซุกจักกะแร้ลูก ๆ เมื่อถึงตอน แม่ไก่เรียกลูกเข้าไปซุกอก พ่อจะเวียนไปซุกอกลูก ๆ จนครบ ลูก ๆ ก็จะวี้ด ๆ ว้าย ๆ เพราะจักกระเดียม..สนุกสนาน เอิ๊ก อ๊ากกันลั่นระเบียง

ต่อเมื่อสิ้นพ่อ..
แม่นี่แหละที่โดดเป็นโดด คลานเป็นคลาน เล่นเป็นเล่น..แต่ในรูปแบบของแม่นะ ไม่ผาดแผลง ไม่ถึงลูกถึงคน เหมือนพ่อ
แต่ที่ลูกชอบมากที่สุดคือ..แม่เล่นกับเงา  แม่ใช้มือบังแสงตะเกียง ให้ทึบแสง แล้วใช้นิ้ว ใช้มือทำเงาให้เป็นหมา เป็นนก เป็นกระต่าย หรือไม่ก็ผีเสื้อ

เรื่องนี้..นิ้งหน่องชอบมาก    ขนาดเอาไฟฉายมาฉายแสง เล่นกับเงามือ แล้วพากย์เป็นหนัง เป็นละคร สนุกสนาน ครื้นเครงไม่หยุดไม่หย่อน  นี่แหละที่ทำให้การเล่านิทาน และอ่านหนังสือของแม่สนุกสนาน มีสีสัน มีชีวิตชีวา และเร้าใจลูกได้เป็นอย่างดี
แต่จะว่าไปแล้ว..     แค่เล่า แค่อ่านเฉย ๆ ลูกก็ช้อบ..ชอบแล้ว

6.  เตรียมสายตา
สิ่งหนึ่งที่สำคัญที่สุดในขณะที่พ่อแม่อ่านหนังสือให้ลูกฟัง คือ แม่จะมองหน้าลูก ประสานสายตากับลูกอยู่เสมอ ๆ เล่าไป มองหน้ากันไป กอดกันไป เล่นกันไป..ชื่นใจจริง ๆ เพราะนั่นหมายว่า แม่สักแต่ว่าเล่า เอาแต่ก้มหน้าอ่าน แต่แม่จะมีลูกอยู่ในสายตาตลอดเวลา

ไม่ใช่ขณะที่ปากก็เล่า ปากก็อ่านเจื้อยแจ้ว แต่ตาคอยชะเง้อมอง ที่ประตู ดูที่หน้าต่าง ว่ามีอะไรเกิดขึ้นบ้าง เช่น..
“เอ๊ะ..ทำไมพ่อเด็ก ๆ ไม่มาซะทีนะ..ไปไหนวะ ไปกะใครวะ”
“เอ๊ะ..ยายวีทะเลาะกะอาม่าเรื่องอะไรนะ”
“เอ๊ะ..ตาเหนาะ กำลังด่าใครน่ะ”
“เอ๊ะ..เอ๊ะ..เอ๊ะ..”ร้อยแปดพันเก้าที่จะ “เอ๊ะ” แล้วคิดเตลิดเปิดเปิง ใจลอย ไม่อยู่กับเนื้อกับตัว ความรู้สึกเพลิดไปจับอยู่ที่อื่น ไม่ใช่อยู่ที่ลูกที่อยู่ในอ้อมกอด

เรื่องนี้นะ..ประมาทไม่ได้
ลูกเล็ก ๆ นี่แหละ จับได้แล้วว่าแม่”ทำตามหน้าที่” ทำส่ง ๆ สักแต่ว่าทำ ไม่ได้ “ทำด้วยใจ ทำด้วย”ความรักที่จะทำ”

การมองตา
ทำให้ลูกมั่นใจว่าไม่ได้ถูกทอดทิ้งให้เคว้งคว้างทางความรู้สึก อีกทั้งยังรับรู้ถึงความรัก ความอบอุ่น ความปลอดภัย ไปพร้อม ๆ กับความสนุกสนาน การเรียนรู้ จนเกิดอารมณ์และความรู้สึกร่วมกับพ่อแม่ที่กำลังอ่านหนังสือให้ฟัง

และแล้วก็จบ ต่อข้อคำถามของคุณเกศฎา สุขเสน เรื่อง เทคนิคอย่างไรจึงจะเล่านิทานได้สนุก
ที่คิดได้ แล้วนำมาเล่าต่อได้อย่างนี้ เป็นเพราะแม่ให้ทุนทางชีวิต ติดมาเยอะ
รักแม่เป็นที่สุด

ที่มา

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

นำทาง

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Join 87 other followers

สถิติบล็อก

  • 3,209,252 hits

หมวดหมู่

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Join 87 other followers

สถิติบล็อก

  • 3,209,252 hits

หมวดหมู่

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Join 87 other followers

สถิติบล็อก

  • 3,209,252 hits

หมวดหมู่

%d bloggers like this: